หลังจากคราวก่อนไร้สาระไปมากแล้วก็ขอกลับมามีสาระนิดนึง อันนี้สืบเนื่องมาจากการเรียนวิชาเศรษฐศาสตร์ในเทอมที่แล้ว ครูได้แนะนำให้รู้จักหนังสือเล่มนึง ที่มีชื่อว่า
"Small is beautiful"
หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นมาหลายสิบปีแล้ว แต่ก็ยังมีแนวคิดที่ยังน่าสนใจและใช้ได้อยู่กับปัจจุบัน เลยจะแอบเล่าสู่กันฟังนิดนึง แต่ก็ไม่ใช่ว่าชำนาญเรื่องนี้ ถ้าผิดตรงไหนก็ขออภัยด้วยนะคับพี่น้อง
ขอเริ่มต้นที่เรื่องเทคโนโลยีก็แล้วกัน ถ้าจะถามว่าคนเราพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ๆขึ้นมาทำไม คำตอบก็คงเป็นเพื่อให้มนุษย์ได้รับความสะดวกสบายมากยิ่งขึ้น อันนี้เป็นคำตอบแบบมาตรฐานทั่วๆไป แต่ในหนังสือตั้งคำถามกับเรื่องนี้ในอีกแง่มุมหนึ่ง โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนาว่า
จริงหรือไม่ที่เทคโนโลยีนั้นช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของมนุษย์ให้ดีขึ้น ....
ลองคิดดูตอนที่เรามีเครื่องจักรใหม่ช่วยให้ทอผ้าได้มากขึ้น รวดเร็วขึ้นในราคาที่ถูกลง มองแบบนี้แล้วคุณภาพชีวิตของคนมันน่าจะดีขึ้น คนสบายขึ้น เพราะเราผลิตได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ลงแรงน้อยลง ได้งานเท่าเดิม แต่ในอีกมุมมองนึง ใครที่เป็นเจ้าของความสบายอันนี้ ก็คือเจ้าของโรงงานที่มีเงินซื้อเครื่องจักร ส่วนคนที่เดิมเคยมีอาชีพทอผ้าด้วยมือก็กลับอยู่ได้ยากขึ้น เพราะต้นทุนต่อหน่วยแพงกว่าผ้าจากโรงงาน สิ่งที่ตามมาก็คือ เขาต้องเปลี่ยนอาชีพและไหลเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรม และเนื่องจากเรามีเครื่องจักรเราก็ประหยัดคน เพราะฉะนั้นคนที่ไหลเข้าภาคอุตสาหกรรมนั้นก็มีเกินความต้องการ สุดท้ายก็นำไปสู่ปัญหา unemployment หรือ underemployment
นอกจากนั้น ภาคอุตสาหกรรมก็กระจุกตัวในเมืองใหญ่เพราะต้องการ facility สิ่งที่ตามมาก็คือ Mass Migration คือ คนส่วนมากอยู่ในชนบท แต่งานส่วนมากอยู่ในเมือง เมื่ออยู่บ้านก็ไม่มีงานทำ ก็เข้าเมือง ซึ่งเมืองนั้นก็ไม่สามารถรองรับคนจำนวนมากที่หลั่งไหลเข้ามาได้ สุดท้ายก็เกิดเป็นปัญหาสังคม ส่วนชนบทก็มีแต่คนแก่กับเด็ก ก็เกิดปัญหาสังคมได้ง่ายอีกเพราะเมืองไม่สมดุล
สรุปคือ
เทคโนโลยีดีขึ้น -> ผลิตมากขึ้นใช้คนน้อยลง -> คนตกงานมากขึ้น -> Mass Migration เข้าเมือง -> เมืองรองรับไม่ได้/คนมีเงินไม่เพียงพอ -> ปัญหาสังคม
ทีนี้ก็มีแนวคิดเชิงแก้ไขที่น่าสนใจที่เขาพูดถึงในหนังสือ
1. Produce by masses กับ mass production - เมื่อเราเห็นว่าเรามีคนมากขึ้นเราก็พยายามเอาเทคโนโลยีมาลด cost โดยใช้ mass production แต่ถ้ามองกลับกัน แทนที่เราจะพยายามลด cost ของสินค้าแต่ละชิ้น เราก็สร้างรายได้ให้คนส่วนมากโดยใช้คนจำนวนมากผลิต(produce by masses) แทน
2. Intermediate Technology - จากที่ว่ามาดูเหมือนว่าเทคโนโลยีดูเป็นศัตรูต่อการพัฒนา ทีนี้ถามว่าถ้างั้นเราจะต้องถอยหลังลงคลองกัน กลับไปจุดตะเกียงกันเลย ก็คงไม่ใช่ คือ เทคโนโลยีไม่ใช่ว่าไม่ดี แต่ต้องเลือกใช้อย่างเหมาะสม ต้องเหมาะกับความสามารถของคนส่วนใหญ่ทั้งความสามารถในการ manage และความสามารถในการ afford คือ จะให้ดีมันต้องไม่ซับซ้อนเกินไปและไม่แพงมาก ทำให้คนจำนวนมากสามารถเรียนรู้และเป็นเจ้าของได้
3. location - งานควรไปอยู่ที่ชุมชนต่างๆ ไม่ใช่อยู่แต่ในเมืองใหญ่ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิด mass migration คือ สืบเนื่องจากข้อข้างบน ถ้าเทคโนโลยีไม่แพงเกินไปแล้ว เราก็จะมีคนที่สามารถเป็นเจ้าของได้มากขึ้น พอมีได้มากขึ้นก็สามารถกระจายได้มากขึ้น และควรจะกระจายกลับไปยังชุมชนต่างๆ ที่มีคนอาศัยอยู่แล้ว เพื่อให้ไม่ต้องอพยพไปหางานทำ
พออ่านเสร็จก็รู้สึกถึงส่วนหนึ่งของ เศรษฐกิจพอเพียง
หมายเหตุ : อันนี้มีความเห็นส่วนตัวลงไปด้วยไม่ได้แปลหนังสือมา กรุณาใช้วิจารณญาณในการอ่าน แต่พยายามคง keyword บางคำไว้ไม่แปล อาจจะไทยคำอังกฤษคำไปหน่อย ต้องขออภัยด้วย เนื่องจากคิดว่าแปลแล้วน่าจะผิดมากกว่า
==========================
ภาคต่อเรื่อง Mass Migration
สืบเนื่องจากเรื่องนี้ ก็มีเรื่องที่เจอๆอยู่หลายเรื่องที่ทำให้นึกถึง mass migration ว่ามันไม่ได้เกิดแค่ระดับประเทศแล้ว แต่มันเป็นภูมิภาค หรือระดับโลกเลยทีเดียว เรื่องที่เจอๆคือ
1. รู้สึกว่าฝรั่งแก่ๆมาอยู่ประเทศเรามากขึ้น เข้าสูตรมาตรฐานคือแต่งงานกับสาวไทย แล้วมาเกษียณแถวนี้ เพราะค่าครองชีพต่ำ
2. มีแรงงานต่างด้าวในภูมิภาค มาทำงานประเทศเรามากขึ้น เพราะค่าครองชีพสูงกว่าประเทศเพื่อนบ้าน
3. เห็นคนที่มีโอกาสทำงานเมืองนอก ก็ไปทำงานเมืองนอกมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นไต้หวัน ยุโรป หรือ อเมริกา
4. ดูข่าวทีวี เด็กไต้หวันจบมาใหม่ๆ ก็อยากไปทำงานอเมริกา ยุโรป กันเยอะเหมือนกัน เป็นค่านิยม ก็ไม่ต่างจากประเทศเราเลย
เห็นแล้วก็รู้สึกว่า ประเทศเรานี่ คล้ายๆจะเป็นเมืองของภูมิภาค แต่ก็เป็นชนบทของโลกนี้แฮะ จะว่าไปถ้าการเคลื่อนตัวมันง่ายกว่านี้ ประเทศเราก็อาจจะเหลือ คนแก่กับเด็ก แล้วก็แรงงานต่างด้าว ส่วนคนหนุ่มสาวเราก็อาจจะไปทำงานประเทศที่ค่าครองชีพสูงกว่า เพื่อให้ได้ส่วนต่างค่าครองชีพกลับมาใช้เป็นคนรวยในเมืองไทย
===========================
ภาคต่อเรื่อง How Small Our Thinking Is
ได้มาจากใน webboard ที่ puean'goo มาโพสไว้ เห็นเรื่องมันคล้ายๆกันเหมือนกันแฮะ ว่าด้วยการขยายตัวอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยี
Don't underestimate the power of technological change. "Information technologies are doubling in power every year right now," he tells the crowd of 400 or so attendees. "Doubling every year is multiplying by 1000 in ten years. It's remarkable how scientists miss this basic trend.""
http://softwaresafari.typepad.com/software_safari_premium_b/2007/07/how-small-our-t.html
